“ถ้าวาดรูปไม่เก่ง จะทำงานเซรามิกสวย ๆ ได้ไหม?”
ทีมงาน SOC ขอตอบเลยว่า ได้แน่นอน เพราะเสน่ห์ของงานเซรามิกไม่ได้อยู่ที่การวาดภาพเพียงอย่างเดียว แต่ยังอยู่ที่การสร้างพื้นผิว ลวดลาย และรายละเอียดต่างๆ บนชิ้นงาน ซึ่งสามารถทำได้ด้วยเทคนิคง่ายๆ ที่ใครก็เรียนรู้ได้
การตกแต่งพื้นผิวเซรามิกเป็นอีกหนึ่งขั้นตอนที่ช่วยเพิ่มชีวิตชีวาให้กับชิ้นงาน จากภาชนะเรียบๆ ธรรมดา กลายเป็นผลงานที่สะท้อนสไตล์และตัวตนของเจ้าของชิ้นงานได้อย่างชัดเจน และที่สำคัญ หลายเทคนิคไม่จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์เฉพาะทางหรือทักษะทางศิลปะขั้นสูงเลยสักนิด
มาเริ่มดูกันที่เทคนิคแรกที่ SOC ตามหามาให้ลองเลยค่ะ
1. กดลายจากวัสดุธรรมชาติ
เทคนิคนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ง่ายที่สุดสำหรับมือใหม่ เพียงนำใบไม้ ดอกไม้ เปลือกไม้ หรือแม้แต่เชือกมาวางบนแผ่นดิน แล้วใช้ลูกกลิ้งรีดเบา ๆ ลวดลายจากธรรมชาติจะถูกถ่ายทอดลงบนเนื้อดินทันที
เทคนิคนี้เหมาะกับงานจาน ถาด หรือกระถางต้นไม้ และให้ความรู้สึกเป็นธรรมชาติอย่างมาก ถ้าอยากให้ลวดลายออกมาคมชัด ควรเลือกใบไม้ที่มีเส้นใบเด่น เช่น ใบเฟิร์น ใบโพธิ์ หรือใบยางอินเดีย เป็นต้น พอเริ่มชินมือ อาจจะลองนำใบไม้ชนิดอื่นๆ ที่ดูแล้วถูกใจมาลองกดได้นะคะ
2. ขูดลาย
เทคนิคยอดนิยมที่ช่วยให้ชิ้นงานดูมีรายละเอียดโดยไม่ซับซ้อน เริ่มจากการทาสีใต้เคลือบลงบนผิวดิน จากนั้นใช้เข็มหรืออุปกรณ์ปลายแหลมขูดลายออก
ข้อดีของเทคนิคนี้คือได้ลายเส้นที่คมชัด สามารถสร้างลวดลายดอกไม้ ตัวอักษร หรือภาพประกอบง่ายๆ ได้อย่างสวยงาม เหมาะสำหรับผู้ที่อยากลองวาดลายบนเซรามิกเป็นครั้งแรก
3. ใช้ลูกไม้หรือผ้าปั๊มลาย
วัสดุใกล้ตัวอย่างผ้าลูกไม้ ผ้าถัก หรือผ้าทอที่มีลวดลาย สามารถนำมาสร้างพื้นผิวบนดินได้นะคะ เพียงวางผ้าลงบนดินแล้วรีดทับเบาๆ ลวดลายของผ้าจะปรากฏบนชิ้นงานทันที
เทคนิคนี้ให้รายละเอียดที่ละเอียดอ่อนและดูหรูหรา เหมาะกับงานเซรามิกสไตล์วินเทจหรือของตกแต่งบ้านที่ต้องการความละเมียดละไม
4. ตราประทับ
แต่ถ้าชอบลวดลายที่ดูเป็นระเบียบและสนุกในการสร้างสรรค์ การใช้ตราประทับเป็นอีกทางเลือกที่น่าสนใจ ไม่ว่าจะเป็นตรายาง ตราปั๊มไม้ หรือวัสดุใกล้ตัวอย่างฝาขวด ปลายดินสอ และหัวน็อต ก็สามารถนำมากดลงบนดินเพื่อสร้างลวดลายได้ ทั้งลายจุด วงกลม ดาว หรือรูปทรงเรขาคณิตต่างๆ เป็นรูปแบบที่นิยมใช้กันมาก โดยเฉพาะบนแก้ว ถ้วย และกระถางต้นไม้
5. ปั้นเส้นดินแปะ
สำหรับใครที่อยากให้ชิ้นงานมีมิติมากขึ้น สามารถใช้ดินคลึงเป็นเส้นหรือปั้นเป็นรูปทรงต่างๆ แล้วนำมาแปะบนพื้นผิวชิ้นงาน โดยเทคนิคนี้ช่วยเพิ่มความนูนต่ำและสร้างจุดเด่นให้กับชิ้นงานได้ดี เหมาะกับลวดลายดอกไม้ ใบไม้ หรืองานแนวการ์ตูนที่ต้องการความน่ารักและมีเอกลักษณ์
6. เจาะฉลุ
งานสวยๆ แบบสุดพิถีพิถันอย่างการเจาะดินให้เกิดช่องว่างเป็นลวดลายเป็นอีกเทคนิคที่ช่วยเพิ่มความน่าสนใจ โดยเฉพาะงานที่เกี่ยวข้องกับแสง เช่น โคมไฟหรือเชิงเทียน แต่ควรรอให้ดินอยู่ในลักษณะดินแบบที่เรียกว่า Leather Hard ก่อนเริ่มเจาะ เพื่อป้องกันการเสียรูปหรือแตกร้าวของชิ้นงาน
7. ใช้ฟองน้ำสร้างพื้นผิว
บางครั้งพื้นผิวที่สวยงามก็เกิดจากอุปกรณ์ง่ายๆ อย่างฟองน้ำธรรมชาติหรือฟองน้ำล้างจาน เพียงแตะหรือกดลงบนผิวดิน ก็สามารถสร้างพื้นผิวที่ดูคล้ายหินธรรมชาติ ปะการัง หรือพื้นผิวสไตล์ออร์แกนิกได้ ซึ่งเทคนิคนี้เหมาะกับผู้ที่ชอบงานเซรามิกที่ให้ความรู้สึกเป็นธรรมชาติและไม่สมบูรณ์แบบจนเกินไป
8. พ่นหรือสะบัดสีใต้เคลือบ
หากต้องการเพิ่มความสนุกให้กับชิ้นงาน ลองใช้แปรงสีฟันหรือพู่กันสะบัดสีใต้เคลือบลงบนพื้นผิวเซรามิก เทคนิคนี้ได้รับความนิยมในงานเซรามิกสมัยใหม่ เพราะช่วยสร้างจุดสีและลวดลายแบบสุ่มที่ดูมีชีวิตชีวานอกจากนี้ยังเข้ากับงานสไตล์คาเฟ่และงานมินิมอลที่กำลังได้รับความนิยมในปัจจุบันอีกด้วยนะคะ
9. วาดลายด้วยสีใต้เคลือบ
แม้จะไม่มั่นใจเรื่องการวาดภาพ แต่การใช้สีใต้เคลือบก็เป็นวิธีที่ดีในการเริ่มต้นตกแต่งชิ้นงาน สามารถวาดลายดอกไม้ ภาพสัตว์เลี้ยง ตัวอักษร หรือเส้นสายเรียบง่ายได้ตามต้องการ
สำหรับมือใหม่ ควรเริ่มจากลายเส้นง่ายๆ หรือใช้ดินสอเซรามิกช่วยร่างแบบก่อนลงสีจริง เพื่อให้ควบคุมลวดลายได้ง่ายขึ้น
10. ใช้ Wax Resist
Wax Resist เป็นเทคนิคที่ใช้ขี้ผึ้งหรือแว็กซ์ทาลงบนบางส่วนของชิ้นงานก่อนลงสีหรือเคลือบ เมื่อเคลือบเสร็จ บริเวณที่มีแว็กซ์จะไม่ติดสี ทำให้เกิดลวดลายหรือพื้นที่ว่างที่สร้างความโดดเด่นให้กับชิ้นงาน
เทคนิคนี้เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่ชื่นชอบงานกราฟิก งานมินิมอล หรือการสร้างลวดลายเรขาคณิตที่ดูสะอาดตาและทันสมัย
แล้วมือใหม่ควรเริ่มจากเทคนิคไหนก่อน?
หากเพิ่งเริ่มต้นและยังไม่เคยตกแต่งพื้นผิวเซรามิกมาก่อน แนะนำให้เริ่มจาก 3 เทคนิคนี้
- กดลายจากใบไม้และวัสดุธรรมชาติ
- ขูดลาย Sgraffito
- ปั๊มลายด้วยตราประทับหรือวัสดุรอบตัว
ทั้งสามเทคนิคใช้อุปกรณ์ไม่มาก เห็นผลลัพธ์ได้ชัดเจน และช่วยให้เข้าใจพฤติกรรมของเนื้อดินและพื้นผิวเซรามิกได้อย่างรวดเร็ว เหมาะสำหรับผู้ที่กำลังสร้างชิ้นงานชิ้นแรก หรือกำลังมองหาแรงบันดาลใจในการพัฒนาผลงานของตนเอง
ความสวยงามของงานเซรามิกไม่ได้ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของลวดลายเสมอไป แต่เกิดจากรายละเอียดเล็กๆ ที่ผู้สร้างตั้งใจใส่ลงไปในทุกขั้นตอน เพราะร่องรอยบนเนื้อดินทุกเส้นสาย ล้วนเป็นเรื่องราวที่บอกเล่าตัวตนของคนปั้นได้อย่างงดงาม